Paul Gauguin – życie i twórczość

Paul Gauguin (1848–1903) to francuski malarz, który zrezygnował z pracy na giełdzie, żeby malować. Związany ze szkołą z Pont-Aven, ostatnie lata spędził w Polinezji Francuskiej.

Od giełdy do malarstwa

Urodził się 7 czerwca 1848 w Paryżu. Część dzieciństwa spędził w Peru, a jako siedemnastolatek zaciągnął się do marynarki handlowej. Potem pracował jako urzędnik giełdowy. W 1873 ożenił się z Mette-Sophie Gad, mieli pięcioro dzieci. Wskazówek malarskich udzielił mu Camille Pissarro, a od 1879 wystawiał na wystawach impresjonistów. Po kryzysie na rynkach w 1882 porzucił pracę i zajął się wyłącznie malarstwem.

Pont-Aven i van Gogh

W 1886 wyjechał do Bretanii, do Pont-Aven, i został tam przywódcą grupy malarzy. Jego obrazy z tego okresu cechują płaskie plamy barwne (syntetyzm) i kontur oddzielający kolory, wzorowany na witrażu (cloisonizm). W 1888 przez dziewięć tygodni mieszkał z Vincentem van Goghiem w Arles. Po kłótni 23 grudnia van Gogh obciął sobie kawałek ucha, a Gauguin wrócił do Paryża.

Tahiti i Markizy

W 1891 wyjechał na Tahiti, w 1893 wrócił do Francji, a w 1895 znów wyjechał na Tahiti. Pod koniec życia osiadł na Markizach, na wyspie Hiva Oa, gdzie zmarł 8 maja 1903.

Lubię obrazy z Tahiti ze względu na ciepłą paletę i światło.

Na Tahiti i Markizach wiązał się z bardzo młodymi dziewczynami, często nastoletnimi, a rodzinę zostawił w Danii. To część jego biografii, o której nie wolno milczeć.

Najważniejsze obrazy

  • „Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?” (1897–98). Gauguin uważał go za swoje najważniejsze dzieło. Namalował go na Tahiti.
  • „Tańczące bretońskie dziewczyny, Pont-Aven” (1888). Scena z Bretanii, jeszcze sprzed wyjazdu na Tahiti.
  • „Autoportret z aureolą i wężem” (1889), namalowany w Le Pouldu na drzwiach szafy.
  • „Pasterz świń” (1888).
  • „Biały koń” (1898), namalowany podczas drugiego pobytu na Tahiti.
  • „Autoportret z okularami” (1903), jeden z ostatnich obrazów. W 2025 r. ktoś zakwestionował jego autorstwo. Kunstmuseum Basel po badaniach w październiku 2025 potwierdziło, że to Gauguin.

Gdzie zobaczyć

Widziałem obrazy Gauguina w Paryżu, Amsterdamie i Pradze.

  • Boston, Museum of Fine Arts: „Skąd przychodzimy?…”
  • Waszyngton, National Gallery of Art: „Tańczące bretońskie dziewczyny” i „Autoportret z aureolą i wężem”
  • Los Angeles, LACMA: „Pasterz świń”
  • Paryż, Musée d’Orsay: „Biały koń”
  • Amsterdam, Van Gogh Museum: „Autoportret z portretem Émile’a Bernarda (Les misérables)” (1888)
  • Bazylea, Kunstmuseum: „Autoportret z okularami”

Źródła