Vincent van Gogh – życie i obrazy po kolei

Opublikowano przez

Vincent van Gogh (1853–1890) był holenderskim malarzem postimpresjonistycznym. Zostawił ponad 2000 prac, w tym według różnych źródeł około 860–870 obrazów. Większość najbardziej znanych namalował w ostatnich dwóch latach życia.

Byłem w muzeum w Amsterdamie i widziałem tam wiele obrazów van Gogha. Oglądać je na żywo to co innego niż na reprodukcjach.

Dzieciństwo i szukanie drogi (1853–1885)

Urodził się 30 marca 1853 w Groot‑Zundert, w południowej Holandii. Jego ojciec był pastorem. Młodość spędził, pracując w firmie handlującej dziełami sztuki Goupil & Cie, a potem był nauczycielem. W styczniu 1879 został misjonarzem wśród górników w Borinage w Belgii. Tam zaczął szkicować ludzi z lokalnej społeczności.

W 1885 w Nuenen namalował „Jedzących kartofle”, pierwsze swoje wielkie dzieło. Paleta jest tu ciemna i ziemista, zupełnie inna niż w obrazach z Arles. Wersja docelowa jest w Muzeum Vincenta van Gogha w Amsterdamie, wersja przygotowawcza w Kröller‑Müller Museum w Otterlo.

Paryż (1886–1888)

W marcu 1886 przeniósł się do Paryża i poznał impresjonistów. Jego obrazy zaczęły się rozjaśniać.

Arles (1888–1889)

21 lutego 1888 przyjechał do Arles. Wiosną namalował kilka obrazów mostu zwodzonego Langlois: cztery obrazy olejne, akwarelę i szkice. Jeden z nich, „Most Langlois w Arles z drogą wzdłuż kanału” (marzec 1888), jest w Amsterdamie. Drugi, „Most Langlois w Arles z piorącymi kobietami”, jest w Kröller‑Müller Museum.

W czerwcu pojechał do rybackiej miejscowości Saintes‑Maries‑de‑la‑Mer. W liście napisał o tamtejszych łódkach, że mają „tak piękne barwy i kształty, że człowiekowi przychodzą na myśl kwiaty”. Powstał obraz „Łodzie rybackie na plaży w Saintes‑Maries‑de‑la‑Mer”.

We wrześniu 1888 wprowadził się do „Żółtego Domu”. Wtedy namalował serię obrazów nocnych: „Taras kawiarni w nocy” (Kröller‑Müller Museum) i „Nocną kawiarnię” (Yale University Art Gallery). W Arles portretował też przyjaciół. Listonosz Joseph Roulin doradził mu kupno łóżek do Żółtego Domu, a jego portret z 1888 roku jest w Kunstmuseum Winterthur.

Pod koniec października 1888 do Arles przyjechał Paul Gauguin. Obaj często się kłócili. 23 grudnia van Gogh zagroził Gauguinowi brzytwą, a potem obciął sobie ucho. Według tej powszechnie przyjętej wersji ucho obciął sobie sam. W 2009 Hans Kaufmann i Rita Wildegans w książce „Ucho Van Gogha” zakwestionowali ją i twierdzili, że ucho odciął mu Gauguin szpadą. Po wyjściu ze szpitala namalował „Autoportret z zabandażowanym uchem” (styczeń 1889), który jest w Courtauld Gallery w Londynie. Istnieje też druga wersja, z fajką, w Stavros Niarchos Collection w Atenach.

Saint‑Rémy (1889–1890)

8 maja 1889 van Gogh sam zgłosił się do szpitala Saint‑Paul‑de‑Mausole w Saint‑Rémy. Tam w czerwcu 1889 namalował „Gwiaździstą noc” (MoMA, Nowy Jork). Obraz powstał z pamięci i wyobraźni, a wioska na nim jest fikcyjna.

W kwietniu 1890 namalował „Starego człowieka w smutku” (inny tytuł: „U bram wieczności”, Kröller‑Müller Museum). To obraz według wcześniejszej litografii i rysunku z 1882. Opuścił szpital 16 maja 1890.

Auvers i śmierć (1890)

Po wyjeździe z Saint‑Rémy zamieszkał w Auvers‑sur‑Oise pod Paryżem. Namalował tam między innymi „Kościół w Auvers” (Musée d’Orsay) i „Pole pszenicy z krukami” (Muzeum Van Gogha, Amsterdam). 27 lipca 1890 wrócił ranny do pensjonatu rodziny Ravoux. Zmarł 29 lipca 1890 w wieku 37 lat.

Mój ulubiony obraz

Most Langlois w Arles.

Gdzie zobaczyć

  • Muzeum Vincenta van Gogha, Amsterdam: „Jedzący kartofle” (wersja docelowa), „Most Langlois w Arles z drogą wzdłuż kanału”, „Pole pszenicy z krukami”.
  • Kröller‑Müller Museum, Otterlo: „Taras kawiarni w nocy”, „Stary człowiek w smutku”, „Most Langlois w Arles z piorącymi kobietami”.
  • MoMA, Nowy Jork: „Gwiaździsta noc”.
  • Courtauld Gallery, Londyn: „Autoportret z zabandażowanym uchem”.
  • Yale University Art Gallery, New Haven: „Nocna kawiarnia”.
  • Kunstmuseum Winterthur: portret Josepha Roulina.
  • Musée d’Orsay, Paryż: „Kościół w Auvers”.

Źródła