Paul Gauguin – życie i twórczość
Paul Gauguin (1848–1903) to francuski malarz, który zrezygnował z pracy na giełdzie, żeby malować. Związany ze szkołą z Pont-Aven, ostatnie lata spędził w Polinezji Francuskiej.
Od giełdy do malarstwa
Urodził się 7 czerwca 1848 w Paryżu. Część dzieciństwa spędził w Peru, a jako siedemnastolatek zaciągnął się do marynarki handlowej. Potem pracował jako urzędnik giełdowy. W 1873 ożenił się z Mette-Sophie Gad, mieli pięcioro dzieci. Wskazówek malarskich udzielił mu Camille Pissarro, a od 1879 wystawiał na wystawach impresjonistów. Po kryzysie na rynkach w 1882 porzucił pracę i zajął się wyłącznie malarstwem.
Pont-Aven i van Gogh
W 1886 wyjechał do Bretanii, do Pont-Aven, i został tam przywódcą grupy malarzy. Jego obrazy z tego okresu cechują płaskie plamy barwne (syntetyzm) i kontur oddzielający kolory, wzorowany na witrażu (cloisonizm). W 1888 przez dziewięć tygodni mieszkał z Vincentem van Goghiem w Arles. Po kłótni 23 grudnia van Gogh obciął sobie kawałek ucha, a Gauguin wrócił do Paryża.
Tahiti i Markizy
W 1891 wyjechał na Tahiti, w 1893 wrócił do Francji, a w 1895 znów wyjechał na Tahiti. Pod koniec życia osiadł na Markizach, na wyspie Hiva Oa, gdzie zmarł 8 maja 1903.
Lubię obrazy z Tahiti ze względu na ciepłą paletę i światło.
Na Tahiti i Markizach wiązał się z bardzo młodymi dziewczynami, często nastoletnimi, a rodzinę zostawił w Danii. To część jego biografii, o której nie wolno milczeć.
Najważniejsze obrazy
- „Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?” (1897–98). Gauguin uważał go za swoje najważniejsze dzieło. Namalował go na Tahiti.
- „Tańczące bretońskie dziewczyny, Pont-Aven” (1888). Scena z Bretanii, jeszcze sprzed wyjazdu na Tahiti.
- „Autoportret z aureolą i wężem” (1889), namalowany w Le Pouldu na drzwiach szafy.
- „Pasterz świń” (1888).
- „Biały koń” (1898), namalowany podczas drugiego pobytu na Tahiti.
- „Autoportret z okularami” (1903), jeden z ostatnich obrazów. W 2025 r. ktoś zakwestionował jego autorstwo. Kunstmuseum Basel po badaniach w październiku 2025 potwierdziło, że to Gauguin.
Gdzie zobaczyć
Widziałem obrazy Gauguina w Paryżu, Amsterdamie i Pradze.
- Boston, Museum of Fine Arts: „Skąd przychodzimy?…”
- Waszyngton, National Gallery of Art: „Tańczące bretońskie dziewczyny” i „Autoportret z aureolą i wężem”
- Los Angeles, LACMA: „Pasterz świń”
- Paryż, Musée d’Orsay: „Biały koń”
- Amsterdam, Van Gogh Museum: „Autoportret z portretem Émile’a Bernarda (Les misérables)” (1888)
- Bazylea, Kunstmuseum: „Autoportret z okularami”
Źródła
- pl.wikipedia.org: Paul Gauguin
- Musée d’Orsay: Le Cheval blanc
- NGA: Breton Girls Dancing, Pont-Aven
- Self-Portrait with Halo and Snake (gauguin.org)
- LACMA: The Swineherd
- Where Do We Come From? (Wikipedia)
- Van Gogh Museum: Self-Portrait with Portrait of Emile Bernard (Les misérables)
- artnet: autoportret z 1903, Kunstmuseum Basel