Rocznica urodzin Dereka Jarmana: wpływowy artysta, reżyser i aktywista LGBTQ+

31 stycznia obchodzimy rocznicę urodzin Dereka Jarmana, wybitnego angielskiego reżysera, scenografa i pisarza. Mimo że Jarman opuścił nas w 1994 roku, jego wpływ na świat sztuki i kinematografii pozostaje niezmieniony. Był artystą, który nie bał się przekraczać granic i rzucać wyzwań temu, co tradycyjne, tworząc wciąż inspirujące i kontrowersyjne dzieła.

Derek Jarman urodził się 31 stycznia 1942 roku w Northwood w hrabstwie Middlesex. Jego artystyczna dusza zaczęła rozwijać się już od najmłodszych lat. Studiował w prestiżowej Slade School of Fine Art, gdzie kształtował swój niekonwencjonalny styl oraz nieprzeciętną wrażliwość na kolor, kształt i formę. Jego naturalne ciągoty ku różnym dziedzinom sztuki pozwoliły mu równie swobodnie poruszać się po świecie scenografii, jak i kina.

Jarman szybko zyskał rozgłos dzięki swojej śmiałej i innowacyjnej twórczości filmowej. Jednym z jego pierwszych znaczących dzieł był film „Sebastiane” (1976), który jako jeden z pierwszych otwarcie ukazywał homoerotyczne treści, tworząc tym samym podwaliny dla współczesnego kina LGBTQ+. Kolejnym głośnym projektem Jarmana był „Jubilee” (1978) – film, który doskonale wpisywał się w punkowy ruch tamtych lat, będąc jednocześnie ostrą krytyką angielskiego społeczeństwa.

Jarman odznaczał się nie tylko niespotykaną estetyką, ale również odwagą podejmowania tematów tabu. Jego kariery nie można jednak ograniczyć do samego reżyserowania. Wywarł wpływ również jako scenograf, pracując m.in. przy filmach Kena Russella, takich jak „Devils” czy „Savage Messiah”.

Nie mniej znaczącym aspektem życia Jarmana była jego działalność pisarska. Przez lata tworzył nie tylko scenariusze do swoich filmów, ale też książki, w których dzielił się przemyśleniami na temat sztuki, życia, własnych doświadczeń i nierówności społecznych. Wśród jego literackich dzieł warto wymienić autobiografię „Dancing Ledge” czy dziennik „Modern Nature”.

Jarman był również znanym aktywistą, promującym prawa osób LGBTQ+ w Wielkiej Brytanii. Jego otwarte przyznanie się do swojej orientacji seksualnej oraz aktywizm w kwestii walki z AIDS, na które sam zmarł, stanowiły ważny wkład w toczącą się społeczną debatę.

W ostatnich latach życia, mimo pogarszającego się zdrowia, Jarman wciąż tworzył. Jego późniejsze filmy, takie jak „The Garden” czy „Blue”, choć minimalistyczne z powodu postępującego upośledzenia wzroku, są uważane za emocjonalne i artystyczne arcydzieła, eksplorujące głębokie, często melancholijne refleksje nad życiem i śmiercią.

Dziedzictwo Dereka Jarmana jest imponujące i wieloaspektowe. Zostawił po sobie nie tylko wyjątkową filmografię, ale także inspirujący przykład tego, jak być wiernym swoim przekonaniom w obliczu przeciwności. Jego twórczość nadal jest punktem odniesienia dla wielu artystów i twórców, którzy szukają drogi wśród sztuki, filmu i literatury.

(fot. Wikipedia) #DerekJarman