Verner Panton – duński mistrz designu i koloru

13 lutego 1926 roku urodził się Verner Panton – duński projektant, który na trwałe zmienił myślenie o kolorze, formie i tworzywach sztucznych w designie XX wieku. W rocznicę jego urodzin warto przyjrzeć się twórcy, który odważył się zerwać z dominującym w Skandynawii umiarkowaniem i zaproponował estetykę opartą na eksperymencie, intensywnej barwie i futurystycznej wizji wnętrza.

Panton studiował architekturę w Królewskiej Duńskiej Akademii Sztuk Pięknych w Kopenhadze, a na początku kariery współpracował z Arne Jacobsenem. Choć wyrósł z tradycji duńskiego modernizmu, szybko zaczął podążać własną drogą. O ile duńscy projektanci kojarzeni byli z naturalnym drewnem i stonowaną paletą, Panton postawił na plastik, stal, syntetyczne materiały i odważne kolory – czerwienie, pomarańcze, fiolety oraz hipnotyzujące zestawienia kontrastów.

Najbardziej rozpoznawalnym projektem Pantona pozostaje Panton Chair – pierwsze na świecie krzesło wykonane z jednego kawałka formowanego tworzywa sztucznego. Zaprojektowane w latach 60., wdrożone do produkcji seryjnej we współpracy z firmą Vitra, stało się ikoną pop-artowego wzornictwa. Jego falująca, esowata linia była nie tylko estetyczną deklaracją, ale też technologicznym wyzwaniem, które wymagało kilku lat prób, zanim osiągnięto odpowiednią jakość i trwałość materiału.

Panton nie ograniczał się jednak do pojedynczych mebli. Projektował całe środowiska – wnętrza traktował jak totalne instalacje, w których ściany, podłogi, sufity i wyposażenie tworzyły spójną, często niemal psychodeliczną przestrzeń. Słynnym przykładem jest „Visiona II” z 1970 roku – eksperymentalna aranżacja statku-hotelowca w Kolonii, gdzie organiczne formy, miękkie moduły i nasycone kolory budowały immersyjne doświadczenie przestrzeni. Było to projektowanie wykraczające poza funkcjonalizm, bliższe scenografii i sztuce niż tradycyjnemu pojmowaniu użytkowego wnętrza.

W jego dorobku znalazły się także lampy – m.in. seria „Flowerpot”, do dziś produkowana i chętnie wykorzystywana we współczesnych aranżacjach. Charakterystyczne, półkoliste formy i czyste kolory stały się znakiem rozpoznawczym projektanta. Panton konsekwentnie badał wpływ koloru na samopoczucie i percepcję użytkownika, traktując światło jako narzędzie modelowania przestrzeni.

Choć jego projekty najmocniej kojarzone są z estetyką lat 60. i 70., wiele z nich przetrwało próbę czasu i nadal pozostaje w produkcji. Współczesny powrót do odważnych barw, miękkich linii oraz nostalgii za designem ery kosmicznej sprawia, że twórczość Pantona zyskuje kolejne pokolenia odbiorców. Jego podejście do tworzywa sztucznego – nie jako tańszego substytutu, ale pełnoprawnego materiału projektowego – otworzyło drogę całej generacji projektantów eksperymentujących z nowymi technologiami.

Verner Panton zmarł 5 września 1998 roku, pozostawiając po sobie projekty, które stały się częścią kanonu światowego wzornictwa. Jego realizacje znajdują się w kolekcjach muzeów na całym świecie, a nazwisko nieodmiennie pojawia się w kontekście przełomowych momentów w historii designu drugiej połowy XX wieku.

(fot. Wikipedia)
#VernerPanton