Rembrandt Peale – mistrz amerykańskiego portretu i organizator sztuki

Rembrandt Peale był jednym z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich malarzy pierwszej połowy XIX wieku, a zarazem aktywnym organizatorem życia artystycznego w młodych Stanach Zjednoczonych. Dorastał w rodzinie, w której sztuka była codziennością – był synem znanego portrecisty Charlesa Willsona Peale’a, twórcy jednego z pierwszych muzeów w USA. W takim środowisku naturalne stało się dla niego zarówno malowanie, jak i myślenie o sztuce w kategoriach publicznej misji. Tworzył portrety, sceny historyczne i alegorie, a jego prace łączyły w sobie europejskie inspiracje z ambicją budowania narodowej tożsamości młodego państwa.

Rembrandt Peale urodził się 22 lutego 1778 roku, dlatego właśnie dziś przypada rocznica jego urodzin. Już jako nastolatek wykazywał ogromny talent – malował portrety, które zdobywały uznanie, a z czasem zaczął podróżować, by doskonalić warsztat. W 1808 roku wyjechał do Europy, gdzie zetknął się z dziełami dawnych mistrzów i współczesnych mu artystów. Pobyt w Paryżu miał duży wpływ na jego styl – zainteresował się klasycyzmem i bardziej wyidealizowaną formą przedstawiania postaci.

Największą popularność przyniosły mu portrety postaci publicznych. Rembrandt Peale wielokrotnie malował George’a Washingtona, tworząc wizerunki, które przez dekady kształtowały sposób, w jaki Amerykanie wyobrażali sobie pierwszego prezydenta. Jego obraz „Patriae Pater” stał się jednym z najbardziej znanych przedstawień Washingtona i był szeroko reprodukowany. Peale portretował także Thomasa Jeffersona oraz innych polityków i ludzi kultury, budując wizualny kanon młodego państwa.

Nie ograniczał się jednak do malarstwa. W Filadelfii założył Peale Museum – jedno z pierwszych muzeów w Stanach Zjednoczonych, które łączyło funkcje galerii sztuki i miejsca edukacji publicznej. Był przekonany, że kontakt ze sztuką i nauką powinien być dostępny dla szerokiej publiczności. Jego działalność kuratorska i organizacyjna miała realny wpływ na rozwój instytucji kulturalnych w USA.

W swojej twórczości Peale łączył precyzję portrecisty z zainteresowaniem ideami oświecenia. Interesowały go nie tylko podobieństwo modeli, ale też sposób przedstawiania cnoty obywatelskiej, rozumu i postępu. Malował również sceny o tematyce bardziej symbolicznej, jak „The Court of Death”, inspirowane literaturą i europejskim malarstwem historycznym. Jego ambicją było pokazanie, że amerykańska sztuka może dorównać europejskiej zarówno pod względem techniki, jak i skali tematów.

Zmarł w 1860 roku, pozostawiając po sobie nie tylko setki obrazów, ale też trwały ślad w historii amerykańskiej kultury wizualnej. Dziś jego prace znajdują się w najważniejszych muzeach w Stanach Zjednoczonych i stanowią ważne świadectwo epoki, w której kształtowała się tożsamość nowego państwa.

(fot. Wikipedia)
#RembrandtPeale