Lucio Fontana – twórca spazjalizmu i prekursor nowoczesnej sztuki.
Lucio Fontana był jednym z tych artystów XX wieku, którzy nie tyle rozwijali zastane języki sztuki, ile po prostu je przecinali – dosłownie i w przenośni. Argentyńsko‑włoski malarz i rzeźbiarz zapisał się w historii jako twórca spazjalizmu (spatializmu), kierunku próbującego wyjść poza tradycyjnie pojmowaną płaszczyznę obrazu. Najbardziej rozpoznawalne pozostają jego płótna z charakterystycznymi nacięciami – z pozoru proste gesty nożem stały się radykalnym manifestem, który zmienił sposób myślenia o przestrzeni, materii i samym akcie malowania.
Dziś przypada rocznica urodzin artysty – Lucio Fontana urodził się 19 lutego 1899 roku w Rosario w Argentynie. Był synem włoskiego rzeźbiarza i to właśnie między Ameryką Południową a Włochami toczyło się jego życie twórcze. Studiował w Mediolanie, a doświadczenia wojenne i powojenna atmosfera przyspieszonej modernizacji Europy silnie wpłynęły na jego myślenie o sztuce jako polu eksperymentu. Po II wojnie światowej współtworzył Manifest przestrzenny, w którym postulował zerwanie z tradycyjnym obrazem sztalugowym i włączenie w sztukę nowych mediów, światła, ruchu oraz realnej przestrzeni.
Największe poruszenie wywołał cykl „Concetto spaziale” – prace, w których Fontana rozcinał lub perforował płótno. Te cięcia, wykonywane zdecydowanym, pojedynczym ruchem, nie były aktem destrukcji, lecz próbą przekroczenia dwuwymiarowej iluzji. Otwierały obraz na realną przestrzeń, cień i światło. Rozdarcie stawało się linią, a pustka – pełnoprawnym elementem kompozycji. W epoce, gdy ekspresjonizm abstrakcyjny dominował po drugiej stronie Atlantyku, Fontana proponował gest oszczędny, precyzyjny i koncepcyjny, bliższy medytacji niż spontanicznemu wybuchowi emocji.
Fontana zajmował się również ceramiką i rzeźbą – często bogato szkliwioną, organiczną w formie, czasem niemal barokową w ekspresji. Fascynowały go nowe technologie i podbój kosmosu; interesował się neonem jako medium artystycznym i projektował świetlne instalacje, które wpisywały się w architekturę. W jego myśleniu przestrzeń nie była metaforą, lecz realnym polem działania. Sztuka miała wyjść poza ramę i zacząć funkcjonować w otoczeniu widza.
Choć początkowo jego prace bywały odbierane jako prowokacja, z czasem stały się jednym z kluczowych punktów odniesienia dla minimalizmu, arte povera i sztuki konceptualnej. Gest przecięcia płótna przestał być skandalem, a zaczął funkcjonować jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli powojennej awangardy. Fontana zmarł w 1968 roku w Comabbio we Włoszech, pozostawiając po sobie dorobek, który do dziś inspiruje artystów badających relacje między materią, przestrzenią a widzem.
(fot. Wikipedia)
#LucioFontana