Kanō Eitoku – mistrz japońskiego malarstwa dekoracyjnego

Kanō Eitoku był jednym z najwybitniejszych malarzy okresu Azuchi–Momoyama, artystą, który nadał monumentalny charakter japońskiemu malarstwu dekoracyjnemu XVI wieku. Reprezentował słynną szkołę Kanō, działającą na styku tradycji dworskiej i potrzeb rosnącej w siłę klasy wojskowej. Tworzył w czasach dynamicznych przemian politycznych, gdy potężni daimyō budowali monumentalne zamki i rezydencje, potrzebujące równie imponującej oprawy artystycznej. Jego malarstwo doskonale odpowiadało na te oczekiwania – było śmiałe w kompozycji, operowało rozległymi płaszczyznami złota i silnym konturem, budując sugestywne obrazy przyrody oraz motywy zwierzęce na przesuwanych drzwiach (fusuma) i parawanach.

Dzisiejszy wpis poświęcony jest rocznicy urodzin artysty, który przyszedł na świat w 1543 roku. Eitoku bardzo wcześnie zetknął się z warsztatem malarskim – był wnukiem Kanō Motonobu i synem Kanō Shōeia, co zapewniło mu nie tylko edukację, lecz także dostęp do najważniejszych zleceń epoki. Już jako młody twórca realizował prestiżowe zamówienia dla Ody Nobunagi oraz Toyotomiego Hideyoshiego. To właśnie dla nich współtworzył dekoracje zamków Azuchi i Osaka, gdzie monumentalne sosny, tygrysy czy egzotyczne ptaki nabierały symbolicznego wymiaru w przestrzeniach władzy.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów w jego twórczości są potężne, rozłożyste sosny malowane na złotym tle. Zestawienie ciemnych pni i gałęzi z jasnym, złoconym podłożem tworzyło efekt zarówno dekoracyjny, jak i przestrzenny – złoto odbijało światło świec i lamp olejnych, ożywiając wnętrza. Eitoku potrafił łączyć syntetyczną formę z dbałością o detal, a jednocześnie operował skalą, która podporządkowywała widza architekturze i wizji politycznej swoich mecenasów.

Choć zmarł stosunkowo młodo, 12 października 1590 roku, jego wpływ na rozwój szkoły Kanō był trwały. Ugruntował kierunek monumentalnego malarstwa dekoracyjnego, które stało się jednym z wizualnych znaków epoki. Jego realizacje wyznaczyły standard reprezentacyjnego stylu związanego z elitą wojskową, a rozwiązania kompozycyjne i estetyczne były rozwijane przez kolejne pokolenia artystów tej dynastii malarskiej.

(fot. Wikipedia)
#KanōEitoku