Edwin Austin Abbey – wirtuoz ilustracji i malarstwa monumentalnego
Edwin Austin Abbey był jednym z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich ilustratorów przełomu XIX i XX wieku, a zarazem malarzem, który potrafił z popularnej sztuki czasopism uczynić przepustkę do wielkich dekoracyjnych realizacji malarskich. Zaczynał jako rysownik, tworząc ilustracje do książek i magazynów, ale szybko zyskał opinię artysty o wyjątkowym wyczuciu historycznego detalu, kostiumu i narracji. Jego prace łączyły akademicką precyzję z lekkością opowieści – były dopracowane, a jednocześnie przystępne.
Urodził się 1 kwietnia 1852 roku w Filadelfii – dziś przypada rocznica jego urodzin. Karierę rozpoczął bardzo wcześnie, publikując ilustracje w „Harper’s Weekly”. W czasach, gdy prasa ilustrowana była jednym z głównych źródeł kontaktu ze sztuką dla szerokiej publiczności, Abbey stał się jednym z jej najważniejszych współpracowników. Tworzył cykle ilustracji do dzieł Szekspira, do poezji Roberta Herricka, do powieści historycznych. Jego prace nie były jedynie ozdobą tekstu – budowały wizualne wyobrażenie epoki dla całych pokoleń czytelników.
Z czasem coraz silniej ciągnęło go do malarstwa monumentalnego. W 1878 roku przeniósł się do Anglii, gdzie szybko zyskał uznanie w środowisku artystycznym. Został członkiem Royal Academy, co dla amerykańskiego twórcy było znaczącym wyróżnieniem. Jego styl wpisywał się w nurt historyzmu i estetyki prerafaelickiej – z dbałością o detale architektoniczne, tkaniny, światło świec odbijające się w zbrojach i ciężkich zasłonach.
Jednym z najbardziej znanych przedsięwzięć Abbey’a były dekoracje malarskie w Boston Public Library oraz monumentalne malowidła w Pennsylvania State Capitol. W tych realizacjach widać jego konsekwencję – zamiłowanie do narracji historycznej, teatralnego gestu i klarownej kompozycji. Potrafił operować dużą skalą bez utraty ilustracyjnej czytelności, która była fundamentem jego warsztatu.
Choć bywa kojarzony przede wszystkim jako ilustrator, jego twórczość pokazuje, jak płynna była wówczas granica między „sztuką wysoką” a użytkową. Abbey udowodnił, że ilustracja może być polem artystycznych ambicji, a malarstwo historyczne nie musi rezygnować z komunikatywności. Jego sceny dworskie, literackie i średniowieczne widowiska miały w sobie coś z teatralnej inscenizacji – były dopracowanym spektaklem zamkniętym w ramie obrazu.
Zmarł w 1911 roku w Londynie, pozostając artystą funkcjonującym pomiędzy dwoma światami – amerykańskim i brytyjskim. Dziś jego prace znajdują się w najważniejszych kolekcjach muzealnych, a ilustracje wciąż reprodukowane są w wydaniach klasyki literatury.
(fot. Wikipedia)
#EdwinAustinAbbey